Waar de Trumpen, Poetins en Netanyahu’s van wakker liggen:
"De dictator is een figuur, die zich in de historie maar al te duidelijk aftekent, naar onveranderlijke noodzakelijkheden handelt en handelen moet. Niet voor zijn genoegen, misschien niet eens altijd omdat het hem innerlijk bevredigt, maar omdat hij een dictator is en het wil blijven, het móet willen blijven door de nooit meer tot rust komende stuwkracht van de daad, die hem tot dictator maakte.
Hij kan niets of niemand op gelijke hoogte naast zich dulden. Als een overal zichtbare toren moet hij ver boven alles en allen uitsteken. Om zijn absolute macht te rechtvaardigen moet hij aldoor bewijzen, dat hij in alles gelijk heeft, alles beter weet en kan dan wie ook.
Daarom houdt hij zijn volk – en als het mogelijk is: de wereld – in koortsachtige spanning door nooit aflatende actie en nieuw avontuur; hij tracht het te verblinden door het kleinste succesje te laten uitbazuinen als een wonderbaarlijke overwinning, alleen door een ongekend genie als het zijne te bereiken; hij zoekt het op te zwepen tot een overspannen zelfbewustzijn, ver boven alle werkelijke proporties, belooft het als uitverkoren volk een hemel op aarde met hem als godheid in het zenit; hij durft het geen moment van rust en bezinning te gunnen, hij zwijgt nimmer, hij zet zijn geluid onmatig hard aan, hij gebruikt bij voorkeur daverende termen, die hij graag een mystiek tintje verleent, onveranderlijk heeft hij de hoge opdracht zijn volk naar de toppen van roem, eer en rijkdom te leiden, uit de handen van God zelf ontvangen
In wezen is dit alles bluf uit een onweerstaanbaar gevoel van innerlijke zwakheid. De dictator gaat zich te buiten aan mateloos vertoon van heldhaftigheid, maar zij wordt gejaagd door de nooit zwijgende vrees voor de ondergang. De dictator vertoont alle tekenen van hysterische overspanning van de man, die de wereld elke dag opnieuw overtuigen wil dat hij ijzer met handen kan breken en aldoor weet, dat dit onmogelijk is, dat het koude, onvermurwbaar taaie ijzer van de geschiedenis hem zal overwinnen en verpletteren."
A.M. de Jong, eind 1938
Beeld dictator: Pixabay
Lees de complete oproep om niet te zwichten, maar pal te staan voor vrijheid en democratie in De dans op de vulkaan.
Reactie plaatsen
Reacties